Redactie
PI Addict
Geregistreerd op: 20-2-2002
Berichten: 719
|
| Geplaatst: Di 9 Nov 2004, 15:20 | Onderwerp: Dossier: Verkeersveiligheid |
  |
|
Het lijkt een constante te zijn geworden. Na elk weekend met tragische verkeersongevallen steekt een storm van protest op, die even vlug weer wegebt. Tot bij de volgende verkeersdode(n). Ons land telt 14 verkeersdoden per 100.000 inwoners, in 2000 stierven liefst 1.470 mensen op onze wegen. België is daarmee een van de slechtste leerlingen uit de Europese klas. En wat erger is, geen kat ligt wakker van dat slecht rapport. Het antwoord van de regering op die cijfers: een reflecterende nummerplaat. Of is er toch meer op til dan wat politiek geharrewar? Welkom op onze verkeerstocht, door Utopia...
Utopia: Bob, het vroegtijdig overlijden van een zesjarige
Noem het politiek cynisme, of een wansmakelijke grap. Maar net op het ogenblik dat onze Bob, je weet wel het kneusje dat op feestjes nooit alcohol drinkt, op Europees niveau doorbreekt, net dan begraaft politiek België dit knulletje met monumentale waarde.
Zes jaar geleden werd Bob geboren. Hij ontsproot uit het brein van het Belgisch Instituut voor Verkeersveiligheid (BIVV). De eigenlijke reden voor zijn creatie was de vaststelling dat bijna nergens in Europa zoveel alcohol gedronken wordt als in ons fiere Belgenland en dat er een evenredig hoog aantal auto’s in de prak worden gereden. Alle voorafgaande campagnes sloegen niet aan, of werden nauwelijks opgemerkt. De idee om een veiligheidsridder in het leven te roepen die de chauffeur zelf belichaamde vloeide voort uit een affichecampagne waarin een bestuurder naar voor werd geschoven als een held waarop zijn vrienden een glaasje drinken op zijn veilig gedrag. Een volgende stap was die chauffeur een naam geven, een identiteit waaraan men zich kon spiegelen.
Bob was geboren. Aanvankelijk schoorvoetend, maar na verloop van tijd werd hij een bekende Belg. Volgens het BIVV heeft één op vijf Belgen de gekende gele Bob-sleutelhanger op zak. Nog beter lijkt de toegenomen sociale afkeur tegenover rijden onder invloed, merken zowel het BIVV als de federale politie op.
Het is weinig Belgen gegeven om internationaal door te breken, maar onze Bob wordt zowaar een Europese held. De Belgische Bobcampagne werd door Nederland, Frankrijk, Griekenland en Luxemburg gewikt, gewogen en goed bevonden. Ook Spanje en Duitsland tonen een gezonde interesse in onze inmiddels zesjarige nuchtere held.
Na deze goed-nieuws-show tijd voor de harde realiteit. Bob mag dan wel een bekende en sociaal aanvaarde Belg zijn, hij heeft nog heel wat werk aan de winkel vooraleer hij zijn matten kan oprollen.
Tien procent van de ongevallen met doden of zwaargewonden heeft alcohol als drieste metgezel. Van alle bestuurders die in het ziekenhuis worden opgenomen heeft 28 procent eerst een toast uitgebracht op zijn, of haar, goede vriend Bob. In het weekend stijgt dit percentage zelfs tot een duizelingwekkende vijftig procent.
De Bobcampagne steunt op twee peilers. Enerzijds het bewustwordingsproces bij de bevolking dat alcohol en rijden nu eenmaal een even succesvol duo is als Lernout & Hauspie. En ten tweede het repressieve karakter van de opgedreven alcoholcontroles. Daar wringt nu net het schoentje. Bob mag dan al een bekende naam hebben, zijn faam lijkt allicht gestoeld op een verkeerde perceptie van de feiten.
Sinds het aantreden van Bob is het aantal verkeersdoden door alcohol nagenoeg gestagneerd. Is dat goed nieuws? Ja dat is goed nieuws, want een stijging zou onaanvaardbaar zijn, gezien het hoge peil van onze verkeersdoden. Maar als je het vergelijkt met de jaren daarvoor, dus voor zijn eerste schaarse stapjes op de autowegen is er weinig reden tot feesten. Sinds 1972 neemt het aantal verkeersslachtoffers jaar na jaar af. Ten bewijze: in 1972 vielen er 3.101 doden in het verkeer. In 1980 waren er dat nog 2.396, en in 1990 was dit gezakt tot 1.976. Sinds 1995, de invoering van Bob, schommelt het aantal verkeersdoden steeds tussen de 1.400 en 1.500 per jaar.
Interessant wordt het als je weet dat het aantal chauffeurs die betrapt worden op alcohol nagenoeg constant is gebleven. Hallucinant wordt het als je weet dat het aantal preventieve alcoholcontroles in dezelfde periode echter is gehalveerd! In 1995 werden 217.196 bestuurders vriendelijk, doch dringend verzocht hun duit in het zakje te doen, oftewel eventjes te blazen. Daarvan mochten 100.992 chauffeurs genieten tijdens de Bob-periode die we allemaal uit het hoofd kennen: 1 december tot 15 januari. In 2000 werden tijdens diezelfde periode nog maar 51.399 zakjes gevuld. En door de invoering van de Euro zou er tijdens de overgang van dit jaar nog een rits controles wegvallen.
De halvering tijdens de eindejaarsperiode van de alcoholcontroles is trouwens symptomatisch voor het ganse beleid, want het aantal controles op jaarbasis lag met 163.373 in 1999 ook al op een flinke zucht van 1995 (217.196). Voor de cijferfetisjisten onder jullie: was de pakkans in 1995 één op 24, het aantal wagens dat naar de kant werd gehaald in 1999 was één op 34. Tijdens de eindejaarsperiode van 2000 werd één op de 111 wagens gecontroleerd, in 1995 waren er dat nog één op de vijftig. Proost!
De belijdenis: verkeersveiligheid en de politieke perceptie
Ondanks alle goede bedoelingen en de inzet van tal van goedmenende lieden, het BIVV op kop, is het een wrange vaststelling dat verkeersonveiligheid slechts een hot issue wordt wanneer de samenleving met haar neus op de feiten wordt gedrukt. En dan nog. De pagina’s kopij die kranten besteden en besteedden aan ongevallen, vooral weekendongevallen, is niet te tellen. Sommigen spreken van goedkope sensatie, populaire blaadjes vullen hun kolommen met een fotogeniek wrak, begeleiden dit Sodom en Gommora met een sappig tekstje en hop, op naar het volgende weekend.
En toch. Is het overdreven om een zekere kentering vast te stellen, een voorzichtig begin van iets wat in de verte op een beleid -of is het een belijdenis- begint te lijken? Een aanzet: er is (eindelijk) een federaal verkeersveiligheidsplan, een strengere rijopleiding en het sneller intrekken van de rijbewijzen. Vrachtwagens ondergaan stringente controles op rust- en rijtijden, er komt een verplichting van de dodehoekspiegel (al moest die er tijdens het Europees voorzitterschap al zijn).
Politieke partijen verbinden zelfs hun lot aan het verkeersthema. Vlaams minister van Mobiliteit Steve Stevaert (SP.a) heeft er een regeringscrisis voor over, als er niet snel en doeltreffend wordt ingegrepen in het dossier van de verkeersveiligheid. Volgens de Limburger belangt het dossier verschillende kabinetten aan, en net daar gaat het fout. Er wordt over en weer geschoven met de benadering van de materie. Hij haastte zich om zijn federale collega van Mobiliteit en Vervoer Isabelle Durant (Ecolo) uit de wind te zetten. Volgens Stevaert heeft ook Binnenlandse Zaken, Justitie en Economische Zaken boter op het hoofd.
De toekomst zal uitwijzen of Steve hier stunt, dan wel of het hem menens is om dit dossier hoog op de politieke agenda te zetten, én te houden. De andere partijen vinden uiteraard dat verkeersveiligheid een thema is waarmee je niet kan sollen. Maar de SP.A krijgt daarom nog geen ruggensteun van die andere partijen. Agalev erkent het verkeersinfarct, maar behoud vooralsnog haar vertrouwen in Durant. Ook de Franstalige tegenhanger van de socialisten, de PS van Elio Di Rupo, is geen voorstander van een crisis. En de VLD ziet andermaal een brandje ontstaan in haar regeringskeuken. Patrick Dewael heeft bij zijn liberale spitsbroeder en eerste minister Guy Verhofstadt al gepolst hoe de cohesie dit keer moet gehandhaafd worden.
De bittere vaststelling dat de onbemande camera’s langs de A12 niet functioneren is een schoolvoorbeeld van behoorlijk bestuur in ons land. ‘De schuld van federaal economieminister Charles Picqué (PS)’, aldus Stevaert. Zijn diensten waren er niet in geslaagd om de camera's te homologeren. Die reageerde dan weer bits dat de toestellen niet kunnen worden gehomologeerd omdat ze niet juist zijn opgesteld. De diensten van Stevaert verzuimden om de voorgestelde technische wijzigingen aan te brengen. Enfin, corporate governance, wat u zegt.
Een bittere pil voor de Vlaamse excellenties was de vaststelling dat de enige verkeerscamera in Wallonië minstens evenveel snelheidsovertredingen registreerde in 2001 als alle camera’s op Vlaams grondgebied. De radar aan de tunnel van Cointe (Luik) was goed voor 32.000 processen-verbaal. Een kwart van de overtreders waren vrachtwagens.
Voor Verhofstadt staat één zaak buiten kijf: de camera's moeten werken, het gehakketak moet stoppen. Al merkt de premier op dat die camera’s niet heiligmakend zijn voor alle oplossingen. Wat Stevaert dan weer de boutade ontlokte dat “Tachtig procent van de ongevallen wordt veroorzaakt door onaangepast rijgedrag. Dat betekent te snel rijden. De camera's zijn dus broodnodig. De waarheid is evenwel dat sommigen gewoon niet willen dat ze werken.”
Verder merkt hij schamper op dat de federale regering het verkeersthema slechts recentelijk en na lang aandringen ontdekt heeft.
Dat viel niet in goede aarde bij zijn liberale collega’s die reageerden dat verkeersveiligheid een prioriteit was in de jongste federale beleidsverklaring van Verhofstadt. En dat er wel iets beweegt bewijst men met de suggestie dat de regering de jongste weken ook enkele beslissingen nam, onder meer het verplichten van de dodehoekspiegel voor vrachtwagens (die er dus al veel eerder moest komen).
De oppositie spint ondertussen garen uit de impasse. Geert Bourgeois van de Nieuw-Vlaamse Alliantie vindt dat zowel Stevaert als Durant in gebreke blijven in het verkeersdossier. Spirit steunt Stevaert in zijn streven, want zij vindt dat de ministers Antoine Duquesne (PRL) en Durant onbekwaam zijn en best worden vervangen. Maar vooral CD&V-kamerlid en verkeersspecialist Jos Ansoms spaart de roede niet.
Toen begin november twee tienermeisjes werden doodgereden door een dronken chauffeur stak andermaal een storm van verontwaardiging op. Het ontlokte bij sommige bewindslieden opnieuw de oprisping om een 0,0 promille alcohol grens in te voeren. Dat is een hardnekkig terugkerend idee, dat bij elke publieke verontwaardiging wel de kop op steek, om er dan enkele dagen later niks meer over te horen.
Voor Jos Ansoms is die 0-grens een irrelevant en dom idee. Een likeurpraline of whiskysausje zou immers al voldoende zijn om tegen de lamp te lopen. Toegegeven, dergelijk misplaatste vorm van repressie mist elk draagvlak, en zou binnen de kortste keren uitgehold worden. Voor hem moet er, naast de bestaande 0,5 promille, een aparte regeling voor beginnende chauffeurs –0,2 promille- ingevoerd worden. Maar bovenal moet het aantal alcoholcontroles zelf fors omhoog. Pas als pakweg tien procent van de rijdende bevolking daadwerkelijk de alcoholcontroles aan de lijve ondervindt, zou het beleid ook ontradend gaan werken, meent Ansoms. Of in cijfers: zo’n 600.000 chauffeurs per jaar, tegenover de ruim 160.000 in 1999. Nu let iedereen een beetje op rond de eindejaarsperiode, en daarna hop, glaasje op en zélf rijden.
De Kempense zoon pleit tevens voor een herziening van de rijopleiding, met periodieke opvolgingen en bijscholingen. Hij viseert niet de jongeren getuigt hij, want hij weet dat de alcoholproblemen het meest voorkomen bij 30 tot 40-jarigen. Maar beperkende maatregelen zijn een reële winst voor de samenleving.
Mannen maken plannen: de prioritaire federale beleidspunten
Jos Ansoms roept al tien jaar in de woestijn, blijkbaar is dus ook zijn eigen partij hardhorig. De banalisering van de mensenlevens die het verkeer jaar na jaar eist is ondertussen onvoorstelbaar.
Voor hem is het momenteel duidelijk dat Durant teveel belooft, maar niks uitvoert. Hij beweert zelfs onomwonden dat het aantal verkeersdoden tijdens haar bewind gestegen zou zijn. Een krasse uitspraak die echter haar doel niet mist, want Durant, en met haar plots de ganse regeerploeg, ging –excusez le mot- op het gaspedaal staan om de federale verkeersplannen uit de doeken te doen. Opnieuw plannen, inderdaad.
Gaat u er even voor zitten.
Van het prioriteitenlijstje (dixit beleidsverklaring Verhofstadt) kan men welgeteld drie maatregelen schrappen wegens gerealiseerd. Er is meer controle op het wegtransport, sinds dit jaar moeten alle bestuurders van een bromfiets (klasse A) een helm dragen en alle nieuwe autocars moeten voortaan uitgerust zijn met veiligheidsgordels.
In het bakje ‘to do’ liggen volgende aangekondigde zaken te wachten op een goedkeuring, een wetsontwerp, een verschijning in het Staatsblad of het vinden van een bevoegd minister.
- het opdrijven van het aantal controles
- vrachtwagens verplichten om een dodehoekspiegel te plaatsen
- snellere intrekking van het rijbewijs
- invoering van het rijbewijs in stappen voor nieuwe chauffeurs
- zone 30 regel verbeteren en uitbreiden
- hervorming rijopleidingen
- betere bescherming zwakke weggebruikers (wegreglement aanpassen)
- digitale wegcamera’s (en werkende liefst)
- versnellen van strafprocedures
- wegreglement rond scholen aanpassen
Volgens die plannen moet het aantal verkeersdoden tegen 2006 met 33 procent naar beneden. En tegen 2010 zelfs met de helft. Maar daarvoor heeft ze de medewerking nodig van zowel het lokaal, het gewestelijk als het federaal bestuur, merkt haar kabinet fijntjes op. Daarmee verwijzend naar de politieke chaos rond het dossier. En daarmee vooral zichzelf uit de tochttunnel zettend.
Fijn, maar wanneer worden de plannen omgezet in concrete uitvoeringen?
Promille en procenten: het verkeer in cijfers
Ter illustratie willen we u graag nog wat cijfermateriaal in de maag splitsen. Geen kwade wil, maar gewoon als feitenmateriaal.
In 2000 daalde het aantal verkeersslachtoffers met 4,3 procent tot 69.431. Die daling moet voornamelijk gezocht worden in een daling van het aantal ernstig en licht gewonden. Het aantal dodelijke slachtoffers daarentegen steeg te opzichte van 1999 met 5,2 procent, tot 1.470.
De weekendongevallen over de jongste tien jaar zijn fors gedaald. Met 44 procent liefst, toch valt nog altijd 43 procent van alle verkeersdoden tijdens het weekend. Ook het aantal verkeersdoden uit de categorie fietsers en voetgangers is met respectievelijk 11 en 18 procent ernstig verminderd.
Voor vrachtwagens en autobussen is de balans dan weer minder gunstig. Het aantal ernstige en dodelijke slachtoffers steeg met respectievelijk 1,4 en 10,9 procent.
Dat dit een mannenwereld is, mag ook blijken uit de cijfers van het BIVV. 67 procent van de verkeersslachtoffers zijn van het mannelijke soort.
7,2 procent van de chauffeurs die bij de jongste eindejaarscontroles aan een ademtest werden onderworpen had te veel gedronken. 5,6 procent van die groep had een alcoholgehalte in het bloed dat hoger was dan 0,8 promille. In de eindejaarsperiode mochten 51.399 personen naar de kant om te blazen, terwijl dit er het jaar daarvoor nog 72.257 waren. Het BIVV betreurt de steeds dalende trend van het aantal controles.
Ter afronding willen we u nog graag even wijzen op de soap die ontstond omtrent de reflecterende nummerplaat. Die Belgische miskleun kan eigenlijk achteraf beschouwd worden als de katalysator van de huidige politieke dadendrang.
Sinds 1 januari 2002 moeten naar schatting 4,5 miljoen voertuigen in ons land voorzien zijn van een reflecterende nummerplaat. Als u nu opschrikt van uw koffie, gaat u dan maar weer rustig zitten, want de kans dat u een bekeuring krijgt omdat u dat ding nog niet aan uw wagen hebt geschroefd is onbestaande. Waarom? Het Koninklijk Besluit van 20 juli 2001 voorzag in die reflecterende maatregel, en dat verscheen tussen een hoop andere nonsens in het Staatsblad. Geen kat die er aandacht aan schonk zodat men pas twee weken voor de jaarwisseling plotsklaps besefte dat dit niet gecommuniceerd was geworden naar de bevolking. Een handvol juristen had het artikel opgemerkt maar daar was het bij gebleven.
De motivatie voor dergelijke nummerplaat is het feit dat u een tegenligger die zijn lichten is vergeten aan te steken op die manier toch zou opmerken. Er is geen enkele verkeersdeskundige in ons land die geloof hecht aan dit verhaal.
Minister Durant sloeg een mea culpa en heeft de politie gevraagd om de eerste zes maanden van dit jaar niet op te treden tegenover mensen die nog niet over zo’n exemplaar beschikken (u en ik dus allicht).
Overigens, er is nog een nummerplaatwetswijziging in de maak. Binnenkort moeten alle wagens uitgerust zijn met de eenvormige Europese nummerplaat. Helaas weet op vandaag nog niemand hoe die prul er uit zal gaan zien. Dus kunnen we met zijn allen eerst de Belgische reflecterende variant aan onze carrosserie hangen om straks een heuse metalen afvalberg te creëren wanneer de Europese versie is goedgekeurd.
Kwestie van de prioriteiten te kiezen.
Links
Belgisch Instituut voor de Verkeersveiligheid: http://www.BIVV.be
Bronnen: De Morgen, De Standaard, De Financieel Economische Tijd, La Dernière Heure, Tertio, Het Nieuwsblad |
| Bericht: #426441 |
|
Advertentie
|
|
 
|
|
Tijden zijn in UTC + 1 uur. Het is nu Vr 4 Jul 2008, 08:10
|
|
|
|
| Gerelateerde berichten |
Advertentie |
|
|
|
|
|
