Redactie
PI Addict
Geregistreerd op: 20-2-2002
Berichten: 719
|
| Geplaatst: Wo 10 Nov 2004, 17:38 | Onderwerp: Dossier: Belastingen en belastingontduiking |
  |
|
De paarsgroene regering stond nog niet helemaal in de steigers of er werd al een nooit geziene belastingverlaging aangekondigd. In deze pre-electorale tijden bekijken we even wat er nu daadwerkelijk is veranderd. En wie belastingen zegt, kan niet om de ontduiking heen. Welke achterpoortjes zijn er en hoe worden die benut?
Hoofdstuk 1: belastingen
Voorspel
Hét mantra van de liberalen, met premier Guy Verhofstadt op kop, heet belastingverlaging. De paarsgroene regering stond amper op haar benen of er werd al een 'nooit geziene verlaging' van de personenbelasting aangekondigd. Toegegeven, het plaatje in die dagen oogde veelbelovend: de conjunctuur zat goed, de economie draaide op volle toeren, het aantal werklozen smolt als sneeuw voor de zon -wat in sommige streken zelf spanningen teweegbracht op de arbeidsmarkt- en last but not least: de beursbubbel was nog niet ontploft.
Minister van Financiën Didier reynders (MR) droomde samen met premier Verhofstadt hardop van een ambitieus "Belastingplan 2001-2004". Gaande van een verlaging van de hoogste belastingtarieven -wat vooral de veelverdieners ten goede komt, tot de introductie van een belastingkrediet -waarvan dan weer de lage inkomens kunnen genieten. Daarnaast werd besloten om de belastingschalen te verhogen, wat de belastingfactuur van alle belastingplichtigen verlicht. Bij een zelfde inkomen komt men nu immers minder snel in een volgende belastingschaal terecht.
De regering had wel beslist om de belastinghervorming geleidelijk door te voeren, met het zwaartepunt van de belastingverlaging naar het einde van de regeerperiode en voor een deel zelfs naar de volgende regering door te schuiven. Het einde van de regeerperiode is -gezien de nervositeit van onze politici- aangebroken, maar intussen is er wat zand in het economieradertje komen te zitten. Sommigen gewagen zelfs van een heuse zandbak, maar laat ons optimistisch blijven.
Loonbriefje
Werden er voor het huidige inkomstenjaar een aantal belangrijke stappen gezet, totnogtoe merkte de modale Belg in zijn portemonnee slechts weinig van die diverse maatregelen tot belastingverlaging. In principe is het, voor de inkomsten van 2002, namelijk wachten op de definitieve belastingafrekening, die in veel gevallen pas in het voorjaar van 2004 in de bus valt.
Werknemers konden zich onlangs wel verheugen in hun loonbriefje van de maand oktober. Het nettobedrag viel in de meeste gevallen iets hoger uit dan de voorbije maanden. Dat hebben ze niet te danken aan een nieuwe indexsprong of een plotse vlaag van gulheid van de werkgever. Het is een eerste effect van die belastinghervorming.
Normaliter kan men nu dus al proeven van de belastinghervorming via een verlaging van de bedrijfsvoorheffing. Die voorheffing geldt immers als voorschot op de definitieve belasting, en wordt door de werkgever berekend op basis van een aantal richtlijnen, die jaarlijks in een koninklijk besluit (KB) verschijnen.
Maar de regering speelde een beetje vals door haar beslissing om de richtlijnen van de voorheffingen gedurende de eerste negen maanden van dit jaar nog niet aan te passen aan de belastinghervorming. Op die manier kon er gedurende die periode nog steeds de (hogere) voorheffingen worden geïnd, wat een deel van de budgettaire kopzorgen wegnam. (Het zandbakje, weet u wel).
Sinds oktober houden de richtlijnen voor de berekening van de bedrijfsvoorheffing wél deels rekening met de nieuwe belastingtarieven. Hierdoor wordt er in de maanden oktober, november en december van dit jaar plots minder bedrijfsvoorheffing afgesnoept, wat betekent dat er dus netto een beetje meer overschiet voor de werknemer. In de meeste gevallen gaat het dan wel het om beperkte bedragen (Volgens de studiediensten van de vakbonden stijgt de koopkracht met 0,6 procent in twee jaar), maar het blijft natuurlijk steeds leuk meegenomen.
Maar eerlijk is eerlijk, hiermee voert de regering eigenlijk een maatregel uit die de rooms-rode regering van Jean-Luc Dehaene (CD&V) op poten had gezet. De belastingschalen werden - na het behalen van de Maastrichtnorm - opnieuw geïndexeerd. Verhofstadt I schoof dit in 2001 echter voor zich uit.
Andere maatregelen die het Grote Belastingplan van paarsgroen omvatten:
* Vanaf 1 januari gaat het laatste procentje crisisbelasting eraf. Tijdens deze regeerperiode was de 3 procent crisisbelasting (opcentiemen) naar 1 procent verlaagd.
* Het hoogste belastingtarief wordt gereduceerd van 52 tot 50 procent. Op 1 januari dit jaar was het al teruggebracht van 55 naar 52 procent.
* Het wettelijk forfait op de eerste schijf van de belastbare inkomsten stijgt van 23 tot 25 procent.
* Er komt een verbetering van de belastingbarema's in de bedrijfsvoorheffing voor de gemiddelde inkomens.
* Er wordt een eerste stap gedaan in het wegwerken van de fiscale discriminatie van gehuwden, door een verhoging van het vrijgestelde gedeelte.
Afhankelijk van de bron en gebruikte parameters levert dit echter een dusdanige wirwar aan cijfers op dat een kat er haar jongen niet in terugvindt. De belastingsmist trekt maar zeer langzaam op en zal allicht in de loop van volgend jaar haar geheimen echt prijsgeven. Tegen die tijd zitten we echter alweer in een volgende legislatuur.
Dorpspolitiek
Maar de regering zit inmiddels opnieuw krap bij kas, en heeft haar (fiscale) trukendoos dan maar uit de kast gehaald. In de nieuwe richtlijnen van de bedrijfsvoorheffing, die gelden vanaf 1 januari 2003, wordt weliswaar rekening gehouden met de lagere belastingtarieven, maar voortaan ook met de gemeentelijke opcentiemen, die op veel plaatsen dan weer werden verhoogd. Totnogtoe werd voortgegaan op een gemiddelde opcentiemen van 6 procent, en dat gaat nu omhoog tot 6,7 procent.
En er is nog iets aan de hand met de regionale overheden en gemeenten. Die klagen (terecht) steen en been dat een flink deel van de politiehervorming uit hun portefeuille wordt betaald. Daarnaast zien ze een flink deel van hun inkomsten aan hun neus voorbij gaan door de liberalisering van de elektriciteitsmarkt.
Hierdoor trokken flink wat burgervaders aan de alarmbel en gingen ze prompt hun belastingen verhogen. Daarmee de toorn van de federale regering opwekkend. Want hoofdstuk 1 van Het Grote Federale Belastingplan beloofde geen nieuwe belastingen op te leggen, noch de bestaande belastingen te verhogen. Maar nu bleek plots dat wat de modale burger bespaart door de lagere federale belastingdruk meteen kon doorstorten naar de regionale spaarvarkens.
De vereniging van steden en gemeenten schat namelijk dat die belastingen dit jaar stijgen met 230 tot 240 miljoen euro. Sommigen gewagen zelfs van 300 miljoen. Dat slaat dan nog maar enkel op de aanvullende personenbelasting, onroerende voorheffing en de opcentiemen. Tal van gemeenten verhoogden echter ook nog hun zogenaamde kleinere belastingen.
Uiteindelijk zal de gemiddelde werknemer in twee jaar tijd slechts 65 euro minder betalen, hekelde ACV-voorzitter Luc Cortebeeck tijdens het ACV-congres het 'juiste inkomen'. Inderdaad een 'nooit geziene belastingverlaging'.
De boutade vestzak-broekzak operatie dringt zich met andere woorden op.
Spaarkous
Toch zou het iets te makkelijk zijn om de kommer en kwel van de gemeenten als zoete koek te slikken. De financiële toestand van de Vlaamse gemeenten is momenteel vrij gezond, maar veel gemeenten laten te veel geld in hun kous zitten, dat rendeert dan te weinig.
Ook de belastingvoeten verschillen sterk per gemeente. Maar nog scherper verschillen hun uitgaven voor bepaalde domeinen: er zijn bijvoorbeeld gemeenten die tienmaal minder uitgeven voor milieuzorg dan anderen.
Dat alles blijkt uit het verslag "De gemeentefinanciën 2002" dat de Vlaamse administratie Binnenlands Bestuur opstelde. Het is bedoeld als beleidsvoorbereiding voor de minister van Binnenlands Bestuur, Paul Van Grembergen. Uit het verslag blijkt onder meer dat de gemeenten hun geld niet zo goed beheren. Ze houden (te) veel geld in kas. Ze zouden dit beter kunnen beleggen. Dat zou hen samen makkelijk 400 miljoen euro kunnen opleveren.
De gemeenten verschillen onderling nogal inzake financiële gezondheid en schuldgraad. Gemiddeld dragen ze 55 procent van hun uitgaven met eigen belastinginkomsten.
Op middellange termijn is het minder goed gesteld met onze "regionale heimatten". De liberalisering van de elektriciteitsdistributie zal de gemeenten vanaf 2005 voluit inkomsten doen verliezen. De federale belastinghervorming zal de gemeenten in 2006 10 tot 11 procent van hun inkomsten kosten.
Uit een studie van het Federaal Planbureau, de denktank van de regering, blijkt dat er geen ruimte is voor een bijkomende verlaging van de belastingen of verhoging van de overheidsuitgaven in de periode 2003-2007.
De liberalen die eerder aankondigden dat ze hun verkiezingscampagne wilden toespitsen op extra belastingverlagingen hebben het geweer van schouder verlegd en willen er nu een clash der titanen van maken door op de man (Verhofstadt-De Clerck) te gaan spelen.
Hoofdstuk 2: belastingontduiking
Creativiteit
Telt ons land weinig creatievelingen, dan geldt dit niet wanneer het erop aankomt om aan de belastingsplicht te voldoen. Of waar een klein land groot in kan zijn.
Een greep uit de krantenpagina's van de voorbije weken: de horeca in ons land betaalt geen belastingen. Eén op de drie horecazaken doet zelfs niet de moeite om een belastingaangifte te doen.
Van alle vennootschappen in 'belastingparadijs' Antwerpen wordt nauwelijks één procent gecontroleerd. Ambtenaren geven ontmoedigd toe dat er 2,5 miljard euro belastingschuld is die niet geïnd kan worden.
De Antwerpse zelfstandigen verdienen gemiddeld tussen de 6.000 en 8.000 euro per jaar, een bedrag dat met het bestaansminimum flirt.
Maar wat wil je als er welgeteld vier ambtenaren de aangiften moeten controleren van alle zelfstandigen en vrije beroepen? De situatie in Brussel lijkt niet beter te zijn.
Nog wat cijfers: in ons land zijn ten minste veertig criminele btw-netwerken actief. De overheid loopt daardoor jaarlijks ten minste 525 miljoen euro aan btw-ontvangsten mis. Van de vastgestelde btw-fraude int de Bijzondere Belastinginspectie nauwelijks drie tot vijf procent.
BTW, voluit belasting over de toegevoegde waarde, is de belasting die een eindgebruiker betaalt op een product. Als alles netjes verloopt, rekent elke actor in de economische keten BTW aan op de prijs waaraan hij het goed doorverkoopt en trekt de BTW af die hij op zijn beurt betaald heeft bij de aankoop of productie van het goed. Het verschil stort hij door aan vadertje staat. Op goederen die een Europese grens passeren, zit geen BTW.
Bij BTW-fraude laten een of meerdere schakels na om hun deel van de BTW die ze factureren door te storten aan de staat. Het gaat om strofirma's die enkel opgericht worden om facturen te produceren om zo de staat op te lichten. De volgende partner in de keten krijgt wel een factuur en kan de BTW aftrekken of terugkrijgen. Er is pas sprake van een echte carrousel wanneer een bepaald goed rondjes draait tussen steeds dezelfde ondernemingen en daardoor de staat met één product verschillende keren opgelicht wordt.
Met de regelmaat van de klok zie je op de Belgische snelwegen dikke auto's met Luxemburgse nummerplaten rondrijden. En het gaat daarbij zeker niet altijd om Luxemburgers die even in België moeten zijn. Vaak zijn het Belgen die hun auto in Luxemburg kopen en inschrijven (op een postbusadres) en op die manier van een voordelig fiscaal statuut kunnen profiteren: 15 procent BTW in plaats van de Belgische 21, en bovendien valt die Luxemburgse BTW 100 procent te recupereren voor BTW-plichtigen in België; geen belasting op de inverkeerstelling (BIV, in België tot zelfs 5000 euro); en een lagere verkeersbelasting.
Je blijft na zo'n reeks cijfers wel achter met een wrang gevoel. Over een samenleving waarin er vele maten en gewichten zijn. Over een maatschappij met grote ongelijkheden. Over een regering waarbij de wil ontbreekt om de fiscale fraude echt aan te pakken.
Over een land dat de belastingdruk wel hoog moet houden omdat zovelen de belasting op zo'n grote schaal ontduiken. Over België dat op de internationale corruptie-index (letterlijk) dichter bij Italië en Botswana dan bij Nederland en Denemarken staat.
Fiscus-terminologie
Het doek is bijna gevallen over 2002. Het einde van een kalenderjaar valt vaak samen met verjaringstermijnen. Op fiscaal vlak is dat niet anders. De vraag die dan ook voor de hand ligt, is hoe ver de fiscus vanaf 1 januari 2003 nog kan teruggaan om een belastingplichtige te taxeren. Het wetboek inkomstenbelasting (W.I.B. 1992) bevat voor de directe belastingen twee artikelen die de verjaringstermijnen bepalen.
Als een belastingplichtige zijn aangifte tijdig indient in de vorm zoals bepaald door de wet, krijgt de fiscus de tijd de aanslag te vestigen tot 30 juni van het jaar dat volgt op dat waarnaar het aanslagjaar wordt genoemd (art. 359, tweede lid W.I.B. 1992). Volgt de fiscus de officiële termijnen niet, dan verdwijnt uw belastingschuld als sneeuw voor de zon. Daarom doet u er goed aan die aanslagtermijnen in de gaten te houden.
In de praktijk zijn er twee basistermijnen, en daarnaast nog een aantal bijzondere termijnen. De basistermijn loopt vanaf 1 januari van het aanslagjaar, en bedraagt 18 maanden voor een tijdig en volledig correct ingevulde aangifte (met een minimum van zes maanden na ontvangst van de aangifte door de fiscus). Die basistermijn kan echter verlengd worden tot drie jaar als de administratie kan bewijzen dat u ofwel geen aangifte gedaan hebt, of dat die aangifte laattijdig of foutief gebeurd is.
Een voorbeeld. In 2002 hebt u beroepsinkomsten behaald. De gewone aanslagtermijn loopt vanaf 1 januari 2003 (inkomsten 2002 = aanslagjaar 2003) tot en met 30 juni 2004. Wanneer u geen aangifte hebt ingevuld, of ze laattijdig hebt opgestuurd of een foutieve aangifte hebt gedaan, heeft de fiscus tijd tot 31 december 2005 om uw inkomsten van 2002 te belasten. De kleinste wijziging aan uw fiscale aangifte opent voor de fiscus de driejarige aanslagtermijn.
Dit kan het geval zijn wanneer u -al dan niet- per ongeluk vergeten bent bepaalde inkomsten aan te geven, omdat u ten onrechte dacht dat ze niet belastbaar waren, of wanneer u bepaalde kosten hebt willen aftrekken, die fiscaal worden verworpen.
Zodra de aanslagtermijn verstreken is, verliest de fiscus het recht de belastingschuld vast te stellen. Alle reeds geheven belastingen, zoals bedrijfsvoorheffing en gedane voorafbetalingen, moeten dan door de fiscus worden terugbetaald. Maar pas op. Wanneer u eind juni volgend jaar uw aanslagbiljet nog niet hebt ontvangen, moet u nog even wachten met de champagne. Het is immers de datum van het kohier dat telt, en niet de datum van verzending van het aanslagbiljet. Zo is het perfect mogelijk dat uw belasting wordt ingekohierd op 30 juni 2003, maar dat het aanslagbiljet pas enkele dagen of een week later bij u thuis komt. Daarnaast moet u ook weten of uw aangifte 'perfect' was ingevuld, of dat bepaalde zaken betwistbaar zijn.
Dansen op het graf
En soms zijn ze betwistbaar, blijkbaar.
Het Brusselse gerecht startte in 1995 onderzoeken naar misbruiken van het forfaitaire buitenlandse belastingkrediet (FBB). Die techniek gaf de Belgische belastingplichtigen een belastingkrediet van 15 procent op de inkomsten die in het buitenland geïnd werden. Dit gold ook voor belastingplichtigen die in het buitenland amper belastingen betaalden. Het wettelijke systeem was uitgedokterd om dubbele heffingen te vermijden. De Bijzondere Belastinginspectie (BBI) stelde in 1995 vast dat 17 banken (!) het systeem misbruikten. Zij stelden de techniek aan hun klanten voor als een manier om belasting te ontwijken. De investering werd de klanten aangeboden, zelfs als zij niet aan een economische realiteit beantwoordde. Dit was nochtans een van de eisen van de fiscus om van het belastingkrediet te kunnen genieten. Nadat massale misbruiken vastgesteld werden, diende de BBI een klacht in bij het Brusselse gerecht. Door twee dossiers bij Crédit Lyonnais alleen al liep de staat ten minste 250 miljoen euro mis.
Een ander vehikel waarbij al eens geflirt wordt met de wettelijkheid is de aangifte van een nalatenschap.
Bij overlijden van een familielid moeten de erfgenamen de aangifte van nalatenschap indienen, en het successierecht betalen op het nagelaten vermogen. Dit komt bovenop het menselijke leed dat zij moeten verwerken. Voor sommige landgenoten is dit fiscale deel er dan ook net te veel aan. Zij komen dan al snel in de verleiding het een en ander niet aan te geven. Dat dit zonder meer belastingontduiking is, is hun meestal wel bekend. Maar de gevolgen en de risico's hiervan worden al te vaak over het hoofd gezien.
De aangifteplicht bestaat op alle betrokken goederen. De gezinswoning van de overledene, tegoeden op een spaarboekje, een waardevol schilderij, aandelen van de familiale onderneming, het maakt allemaal niets uit. Nu zijn sommige goederen iets tastbaarder dan andere. Van de gezinswoning bijvoorbeeld is geweten, via de registers van het kadaster, dat die eigendom was van de overledene. Met betrekking tot het spaarboekje, althans met betrekking tot het saldo ervan op datum van overlijden, heeft de bank een meldingsplicht aan de fiscale administratie.
Andere goederen, zoals een schilderij of aandelen, zijn al iets minder zichtbaar. Van het schilderij bijvoorbeeld zijn er misschien amper 'sporen' (enkel de galerijhouder-verkoper is op de hoogte, en het kunstwerk is niet verzekerd). En ook de aandelen van de familiale NV liggen soms al jarenlang onaangeroerd in een kluis.
Op het moment van de waarheid, het moment waarop de aangifte van nalatenschap moet worden ingediend, beslissen de erfgenamen enkel de woning en het tegoed op het spaarboekje aan te geven. Over het schilderij en de aandelen zwijgen ze zedig.
Fiscale fraude? Ongetwijfeld, maar zolang de fiscus geen onraad ruikt, of er geen andere spelbrekers opduiken (je kan het schilderij bijvoorbeeld niet officieel verkopen) maalt er niemand om.
Zo verdwijnen aandelen en kunstwerken soms decennia lang in het 'zwarte circuit', en voelen erfgenamen zich vaak 'gegijzeld' door de niet-aangifte door hun voorgangers.
Bronnen: De Financieel-Economische Tijd; De Standaard; De Morgen; knack; Trends; Vereniging van Steden en Gemeenten; Ministerie van Binnenlandse Zaken; Moreau & Blomme Estate Consultants |
| Bericht: #426882 |
|
Advertentie
|
|
Strix
PI Pro
Geregistreerd op: 26-10-2002
Berichten: 3519
Uit: Antwerpen |
| Geplaatst: Do 13 Okt 2005, 23:01 | Onderwerp: |
|
|
Wie dit nu herleest kan alleen toch maar grimlachen als men het over een toekomstige belastingverlaging heeft.
En de strijd tegen de belastingsfraude komt in feite na elke begroting op een regularisatie neer.
 |
| Bericht: #521778 |
|
|
babylonia
PI Junior
Geregistreerd op: 27-3-2008
Berichten: 104
|
| Geplaatst: Do 3 Apr 2008, 01:52 | Onderwerp: |
|
|
Mensen op de belastingdiensten zijn gefrustreerd dat ze tegengewerkt worden in grote dosiers van fraude;
Kan ik me wel in denken. |
| Bericht: #761005 |
|
|
 
|
|
Tijden zijn in UTC + 1 uur. Het is nu Zo 6 Jul 2008, 14:02
|
|
|
|
| Gerelateerde berichten |
Advertentie |
|
|
|
|
|
