Redactie
PI Addict
Geregistreerd op: 20-2-2002
Berichten: 720
|
| Geplaatst: Ma 19 Nov 2007, 21:41 | Onderwerp: Opinie: De Belgische formatiecrisis door de ogen van een Belg (Gerrit Six) |
  |
|
Wie als Belg schrijft over de Belgische toestand is meteen of separatist of unionist. Om U maar even duidelijk te maken hoe gepolariseerd de toestand is. Staat U mij dus toe dat ik even asiel vraag in Nederland en doe alsof ik een buitenlandcorrespondent ben. Wat zouden mijn lezers willen weten over dat onmogelijke België waar ze na meer dan 150 dagen nog altijd geen regering hebben? Het komt me voor dat dit ongeveer de vragen zouden zijn van een Nederlander of pakweg een Amerikaan:
1. Wat is in godsnaam het probleem?
Ergens in de jaren zeventig besloten de politici om de eenheidsstaat België om te toveren tot een federale staat om de verhitte gemoederen tussen Vlamingen en Walen te bedaren. Dat werd een onderneming zonder weerga: eindeloze discussies, hele bewerkelijke modellen, geven en nemen en regeringen die vielen… En het resultaat leek iedereen te bevallen: meer autonomie voor de gewesten. Vlaanderen en Wallonië kregen alvast ieder een eigen parlement en een eigen regering. Waarover die parlementen en regeringen autonoom zouden gaan beslissen zou later nog wel even worden uitgemaakt. Vooralsnog waren de politici maar wat blij met de nieuwe werkgelegenheid: het aantal volksvertegenwoordigers en ministers verdriedubbelde in één klap. In het enthousiasme was een los eindje hier en daar geen probleem. Bijvoorbeeld: wat Vlamingen en Walen met Brussel zouden doen.
Waar de heren professoren grondwettelijk recht, politici en zelfverklaarde specialisten niet aan gedacht hadden toen ze België in drie gemeenschappen en drie gewesten verdeelden, was dat een Vlaming of een Waal het recht had om te gaan, te staan en te wonen waar hij wilde. Ze hadden niet uitgesloten dat er wel eens een tussenlandelijke verhuispartij zou zijn, maar nimmer verwacht dat er meer dan honderdduizend Franssprekenden het in hun hoofd zouden halen om in Vlaams Brabant te gaan wonen. Laat staan dat ze daar in een soort enclave zouden gaan leven, het zouden verdommen om Nederlands te spreken en op den duur eigen volledig Franstalige gemeentebesturen zouden kiezen. Dom van de Vlamingen om dat te laten gebeuren. Heel dom, eigen schuld dikke bult. De Vlamingen verkochten voor goed geld hun huizen en grond tijdens de onroerend-goedhausse bij de installatie van het Europarlement. En daar ontstond de Bermudadriehoek van de Belgische politiek: Brussel-Halle-Vilvoorde.
2. Zoeken de politici dan niet naar een oplossing?
De politici gingen er na de recente verkiezingen van uit dat de voltooiing van de staatshervorming – ach, een kwestie van vijf minuten politieke moed – zo klaar kon zijn en alle problemen zou oplossen.
Maar hadden de Vlamingen en de Walen voor wie de oplossing uitgedokterd werd, nog altijd het zelfde probleem, 25 jaar later? Toentertijd dacht men dat het geven van autonomie aan het Vlaamse en Waalse gewest de garantie was voor een tevreden koninkrijk. De Vlamingen hebben onderhand hun bekomst van die autonomie, die willen onafhankelijk worden. Maar België zonder Vlaanderen lijkt de Walen weer een stap te ver.
In de vorige regeringen zaten hoofdzakelijk federalistische partijen en politici, separatisten waren een minderheid en regeerden niet mee. Aan Vlaamse kant ging de christen-democratie, voor de verkiezingen, een coalitie aan met een nationalistische partij. Die partij vertelt dat ze alleen in de regering gaat zitten om die regering overbodig te maken. Lees: om een van België onafhankelijk Vlaanderen te krijgen. Dat is een beetje verwarrend. Met dat programma heeft de coalitie ook de verkiezingen gewonnen.
Aan Franstalige kant ging de liberale partij in bad met een Nationalistische partij die eigenlijk enkel en alleen de rechten van de Franstaligen in België en in Vlaanderen wil verdedigen en dat in een verenigd België. En met die boodschap haalden ze ook de verkiezingsoverwinning binnen. Voor de onderhandelingen was dat wel een heel explosieve cocktail. Is ook zo gebleken.
3. Zijn er nog Belgen?
Natuurlijk zijn er nog Belgen. Officieel tien miljoen, maar eentiende daarvan wil alleen nog Vlaming zijn. Vlaming is een subnationaliteit zonder grondwettelijke waarborg. Dus willen die een eigen grondwet en een eigen Vlaams land.
Wie nadrukkelijk stelt dat hij Belg is haalt als vanzelf het odium over zich dat hij of Franstalig of op zijn minst unionist is.
En toch zijn er miljoenen Belgen die die nationaliteit zonder morren dragen als een jas voor de feestdagen of wanneer Justine Henin of de Rode Duivels weer eens winnen. En doordeweeks gaat die jas in de vestiaire. Dat vinden ze heel gewoon, ze hebben er geen last van. Integendeel: ze willen die jas altijd kunnen terugvinden.
En wat zeker bestaat is ‘Belgitude’: een reeks van gemeenschappelijke kenmerken ongeacht de subnationaliteit: belastingontduiking, wantrouwen jegens de autoriteit, een liederlijke levensstijl, bizarre humor en een absoluut gebrek aan trots op alles wat Belgisch is. Geen chauvinisme en een beetje achterdocht voor wie zijn kop boven het maaiveld uitsteekt.
4. Zijn Vlamingen separatisten?
Bij de laatste verkiezingen haalde de extreemrechtse partij 800.000 stemmen. Die stemmen kwamen hoofdzakelijk van spijtoptanten die de regerende partijen wilden afstraffen. Die riepen niet met zijn allen om een zelfstandig Vlaanderen.
Dan zijn er de nationalisten. Veel van hun leiders hebben extreemrechts verlaten en concentreren zich niet meer op de vreemdelingen maar op een onafhankelijk Vlaanderen. Het gaat goed met Vlaanderen en het zou nog beter gaan, vinden ze: als we maar afraakten van die geldverslindende solidariteit met het slabakkende zuiden. De recente fraudeschandalen met Franstalige socialisten in de hoofdrol hebben het beeld versterkt van de Waal als zweetdief. Dat is de perceptie en u weet dat het aanwakkeren van de perceptie veel krachtiger is dan het stimuleren van een genuanceerde opinie.
Extremisten en nationalisten herhalen de clichés over de luie Waal eindeloos en proberen er een waarheid van te maken.
Een groep van salonfähige economisten en industriëlen vindt ook dat Vlaanderen onafhankelijk moet worden om economisch gezien voluit te kunnen gaan. Altijd oppassen als de elite in de buurt komt van de stoottroepen.
De silent majority van weldenkende Vlamingen gelooft daar niet veel van en droomt niet van een onafhankelijk Vlaanderen. Conclusie: jammer dat die silent majority zijn bek niet roert.
5. Zijn Walen luieriken?
Het Franssprekende landsgedeelte was lange tijd een welvarend industrieel gewest met een sterke vakbondstraditie. Nergens is zo gevochten voor de emancipatie van de arbeider. Vandaar het succes van de socialistische partij die ook na de economische crisis zijn kiezers probeerde te verwennen en daarbij af en toe iets te ver ging. Tegelijk met de crisis kwam nog iets ergers opzetten. In de jaren zestig kwam er een taalgrens, later culturele autonomie en dan de staatshervorming . Alles leek op maat gesneden van het Vlaanderen dat economisch veel beter boerde. Midden de jaren zestig had een vooraanstaand vakbondsman in een pamflet gesteld dat de geest uit de fles was: ‘België steunt op een eedverbond. De revolutie van 1830 is met verenigde Waalse en Vlaamse troepen gevoerd om het Hollandse bewind omver te gooien en tegen de suprematie van het Nederlands.’
Dat er Vlaams gesproken werd in Vlaanderen: tot daar aan toe, maar Vlaanderen moest dan maar tweetalig worden: je moest overal in het Frans terechtkunnen.
Dat is dus even anders uitgedraaid. Nederlands is hot, ze sturen hun kinderen naar Nederlandstalige scholen, in het Franstalig onderwijs is Nederlands verplicht vanaf de kleuterschool en wie nog een job wil vinden kan maar het best tweetalig zijn. Dat ruikt naar imperialisme en dat is precies wat het Front des Francophones aan zijn kiezers vertelde: de Vlamingen zijn erop uit om de hele boel over te nemen en omdat dat niet lukt zijn ze straks pleite en laten ze ons aan ons lot over. En dus werd het: Vlamingen zijn separatisten.
6. Hoe komt het toch dat we zo weinig merken van die taalstrijd: geen slachtoffers, geen terrorisme, geen burgeroorlog?
Eén keer, toen in de jaren zeventig stoottroepjes van het Vlaamse extremisme, in de taalgemengde gemeente Voeren, in de clinch gingen met de Walen, vlogen de beelden de wereld rond. Op de Amerikaanse zenders leek het wel of de burgeroorlog was uitgebroken. Bezorgde Amerikaanse moeders belden naar zoon- of dochterlief dat de returntickets al geboekt waren. ‘Why mam?’ ‘Well there is a civil war, isn’t there?’
Nogmaals: behalve extremisten en nationalisten liggen weinig Walen en Vlamingen wakker van het politiek gekrakeel. Dat luwt wel, denken ze, en als het er dan toch flink op zit: ze overdrijven een beetje.
De Belgische burger kent zijn politieke pappenheimers: als die niks in de aanbieding hebben, dan beginnen ze over de staatshervorming te bakkeleien. In de meer dan 150 dagen dat de crisis duurt, duikt er wel wat zenuwachtigheid op. Dit is nooit gezien maar voor de rest blijft de Belg vrij apathisch behalve dan die burgers die hun nationale driekleur uithangen. En daarvan weten we dat het vooral Franstaligen zijn. De vlag als een doekje voor het bloeden. Even kijken hoeveel volk er op komt dagen voor de eenheidsbetoging van komende zondag.
7. Kan België dan niet zoals Zwitserland beter een confederatie dan een federatie worden?
De Zwitserse oplossing met zelfstandige kantons onder de koepel van één federale regering is al vaak geopperd. Dat betekent wel dat de hele staatshervorming overgedaan moet worden.
De gewesten zouden dan totaal onafhankelijk mogen beslissen over zaken van lokaal belang. Nou: daar zal nog een robbertje over gevochten worden, over dat lokaal belang.
Zwitserland heeft 7,5 miljoen inwoners en een veelvoud van kantons. Soms gaat een kanton maar over 15.000 inwoners. Dat is iets fijnmaziger dan 4,5 miljoen Franstaligen en 5,5 miljoen Nederlandstaligen.
In Zwitserland is de druk ook iets meer van de ketel. De officiële talen in Zwitserland zijn Duits, Frans, Italiaans en Reto-Romaans. Het Duits is de sterkste hoofdtaal, maar dat doet niets af aan de evenwaardigheid van de andere minderheidshoofdtalen. In België is de taalverdeling eventjes anders.
De Vlaamse eis voor onafhanke-lijkheid en de Waalse roep om solidariteit passen dan ook niet in het Zwitserse plaatje. Helaas, er wordt verder gezocht naar dat unieke, verwarrende, allesverzoenende en dus onmogelijke Belgische model. Als dat af is dan kunnen we het meteen uitvoeren naar Dafur, Beirut of de Balkan.
8. Kan België uit mekaar spatten en wat dan?
België kan op twee manieren ophouden te bestaan. Op een gewelddadige manier of na uitputting van de regeringsmogelijkheden. Het filmpje over het einde van België dat de franstalige televisie uitzond en enige opschudding en twee hartinfarcten veroorzaakte, liet het gekozen scenario in het ongewisse. Daarom was het juist zo flauw.
Wie België wil laten ophouden te bestaan staat voor een dubbele uitdaging. België is een constitutionele monarchie. Dat zijn twee dingen: een land dat door de internationale gemeenschap wordt erkend en een koninkrijk. Als een land beter functioneert in twee aparte entiteiten dan kan dat internationaal geregeld worden. Maar dan moet de toestand doorgaans uitzichtloos zijn. Uitzichtloos in de zin van slachtoffers, burgeroorlog, genocide of je moet op zijn minst een perfect plan voor de scheiding kunnen voorleggen waarbij er uiteraard een akkoord is tussen de scheidende partijen.
Het idee dat je vandaag de onafhankelijkheid uitroept en morgen de grenspalen plaatst is op zijn minst naïef. Daar verkijken de extremisten zich aardig. Blijkbaar hebben de Belgen twee garanties dat het nooit zover komt. VRT-journalist Siegfried Bracke stelde dat het Vlaams Belang de beste garantie is voor het mislukken van elke poging tot het opblazen van België: van die boer wil niemand eieren kopen.
En er is nog iets, voor het geval we die eieren kopen bij de meer gematigde nationalisten. Wat doen we met die galopperende staatsschuld van 300 miljard. De dutch treat: elk de helft ?
9. En wat met Brussel?
Vergeleken bij het Belgische Model spoort het Brussels Model aardig goed. Brussel is een tweetalige stadstaat, het derde gewest. Brussel is een Zwitserland in het klein: negentien autonome gemeenten die boven zich een parlement, een regering en een minister-president hebben. Maar Brussel kan niet zonder de input van Vlaanderen en Wallonië. De twee gemeenschappen investeren in Brussel en hebben dus wat in de pap te brokken. In die zin is Brussel nog een beetje Berlijn van voor de muur maar dan zonder de muur. De Vlaamse en de Franstalige gemeenschap hebben medezeggenschap over cultuur, onderwijs, bijstand aan personen en gezondheidszorg. Dat moet er onder andere voor zorgen dat je er staat op kunt maken dat je in een ziekenhuis in het Nederlands verzorgd wordt.
Brussel is onderhand een veeltalige stad geworden waar het Frans en het Nederlands zich meten met het Arabisch, Spaans, Grieks, Portugees, Pools en nog een handvol talen.
De Brusselaars kijken argwanend toe hoe de gemeenschappen wikken en beschikken. Er zijn dan misschien geen Belgen meer maar er zijn wel alsmaar meer Brusselaars. Die vinden dat ze recht hebben op zelfbeschikking.
De staatshervorming gaf Brussel wel het statuut van derde gewest maar geen volledige autonomie en als België uit mekaar zou vallen dan is het lot van Brussel wel heel onbeslist. Brussel is de hoofdstad van Europa, van België en van... Vlaanderen. Dat wordt trekken en sleuren en misschien wel een contingent blauwhelmen dat de orde komt handhaven.
10. Is de koning nog steeds de koning?
Arme Albert II, je land zo naar de knoppen zien gaan.
Lange tijd is het koningshuis het cement geweest van de natie. Als je het als premier niet meer zag zitten dan ging je naar de koning. Die liet een kopje thee voor je zetten en sprak je moed in of hij aanvaardde je ontslag en benoemde iemand anders om de boel verder te zetten.
Over de persoon van de koning is iedereen het eens, een joviale kerel, een prima vorst en hij houdt van een kwinkslag. Over de rol van de koning is er alsmaar meer discussie. Op school leren de Belgen dat de koning wel bestuurt maar niet regeert. Maar wat houdt dat besturen in? Het lijkt onderhand wel alleen nog sturen. In de huidige crisis stuurt de koning wel eens een mannetje in de arena om te bemiddelen maar voorlopig stuurt hij de informateur nog niet naar huis.
It is lonely at the top. Politici die net van de koning komen worden alsmaar loslippiger, die ontbloten de kroon en tonen alsmaar minder respect.
Soms lijkt het erop dat de rol van de koning uitgespeeld is en dat hij nog louter een ceremoniële of protocollaire functie zal overhouden. De koning, zeggen de nationalisten en extremisten, de koning dat is onze laatste zorg.
Vroeger had de koning nog een beetje verweer, toen er nog gehengeld werd naar een benoeming als minister van staat (de referentie op je cv) of om in de kroonraad te mogen zetelen. Als je iets te recalcitrant werd dan kon je ook nog in de adelstand verheven worden, meer dan één republikein is zo het zwijgen opgelegd. Maar dat lijkt allemaal voorbij. Straks nog wel een koning, maar dan zonder land?
Gerrit Six is journalist, webmaster van
www.sixlog.be
en de man die België bijna op ebay België aan een Nederlander verkocht voor 10 miljoen euro.
Bron (1):
De Pers
Bron (2):
Sixlog
Dit artikel werd met toestemming van de auteur overgenomen.
|
| Bericht: #729762 |
|
Advertentie
|
|
 
|
|
Tijden zijn in UTC + 1 uur. Het is nu Zo 7 Sep 2008, 07:04
|
|
|
|
| Gerelateerde berichten |
Advertentie |
|
|
|
|
|
