Politicsinfo.net

[Persberichten]

In de regeringsverklaring van Verhofstadt III staan maatregelen tegen de dure gas- en elektriciteitsprijzen. Wat stelt de interim-regering voor? Een eerste beoordeling.

Deze regeringsverklaring valt vooral op door wat er niét in staat. Van de eisen tegen het dure leven die 25.000 rode, groene en blauwe syndicalisten op 15 december in de straten van Brussel meedroegen is in de regeringsverklaring bitter weinig te merken.

In plaats van duidelijke maatregelen te nemen die de prijs voor voeding en energie verlagen, beloven de interim-ministers van Verhofstadt III “de evolutie van de prijzen op te volgen”. Wat een prestatie. Om de evolutie van de prijzen te volgen, bestaat er al een indexcommissie. Die doen niets anders. En de energieprijzen opvolgen, dat doet de CREG al, de energiewaakhond van de overheid. Maar vaststellen dat de prijzen stijgen is niet genoeg, wat wij van de regering eisen is dat ze de prijzen daadwerkelijk verlagen.

De PVDA schuift drie eisen naar voor die de prijs van gas en elektriciteit moeten verlagen. Wat staat daarvan in het regeerakkoord?

1. Verlaag de BTW op gas en elektriciteit van 21 % naar 6 %

De regeringsverklaring spreekt voorzichtig over “belastingsverlagingen op energieproducten”. Dat blijft zeer vaag, maar gaat in de richting van wat wij willen. Wij willen dat deze regering zich klaar en duidelijk uitspreekt voor een verlaging van de BTW op energie naar 6 %. Energie is geen luxe, maar levensnoodzakelijk. De Europese BTW-wetgeving geeft de lidstaten uitdrukkelijk de mogelijkheid om voor gas en elektriciteit een verlaagd BTW-tarief toe te passen. Landen als Luxemburg, Groot-Brittannië en Portugal maken dankbaar van die mogelijkheid gebruik, België niet. Dat is absurd. Ook de PS ziet dat nu in. PS-spits Laurette Onckelinkx verdedigde in de Metro vorige week een BTW-tarief voor 6 % op gas en elektriciteit. Wij hopen dat ze ook de vijf minuten politieke moed vind om die eis hard te maken aan de regeringstafel.

2. Blokkeer de prijzen van gas en elektriciteit

In de regeringsverklaring staat geen woord over maximumprijzen op gas en elektriciteit. Toch wel straf. Van oranjeblauw hadden we dit nog kunnen begrijpen. De oranjeblauwe partijen hebben zich in de Kamer niet voor niets met hand en tand verzet tegen een socialistisch wetsvoorstel om maximumprijzen in te voeren. Maar heeft oranjeblauw de PS niet aan boord gehesen van de interim-regering Verhofstadt III? En was het niet de PS die in de kranten maximumprijzen eiste voor gas en elektriciteit? Als de PS geen enkele slag weet thuis te halen, wat zitten de socialisten in godsnaam in deze regering te doen?

3. Room de superwinsten van Electrabel af

Electrabel hoeft zich met Verhofstadt III niet meteen zorgen te maken. Althans niet als we op het regeerakkoord mogen voorgaan. Geen woord over een belasting op de superwinsten van de energiesector, geen ‘mottenballentaks’. We spreken hier nochtans over Electrabel, een energiebedrijf dat 2,3 miljard euro nettowinst maakte in 2006, dankzij enerzijds dure verkoopprijzen en anderzijds spotgoedkope productiekosten in kern- en kolencentrales. Electrabel is een bedrijf dat via allerhande fiscale achterpoortjes vorig jaar 500 miljoen euro belastingen wist te ontwijken. Volkomen legaal tenandere, met dank aan Verhofstadt I en II. Electrabel, tot slot, is een bedrijf dat ondanks monsterwinsten het lef heeft om de gasprijs voor de gezinnen met 17% in één klap te verhogen. Waar wacht Verhofstadt op om een belasting op de superwinsten van Electrabel in te voeren?

“Meer concurrentie”? Het voorbeeld van Nederland bewijst dat het niet werkt.

Verhofstadt III wil “met het oog op betaalbare prijzen” bijkomende maatregelen nemen “om de concurrentie op de energiemarkt te verhogen in het belang van de consumenten." Dat begint een afgezaagd liedje te worden. Overal in Europa worden de energiemarkten opengebroken en de vrije markt ingevoerd “met het oog op lagere prijzen”. Leve de vrije concurrentie!

Er is maar één probleem. De prijzen dalen niet. Integendeel. Hoe meer concurrentie, hoe feller de prijzen stijgen. Het onderzoeksbureau Cap Gemini berekende – in opdracht van de Europese Commissie zélf dan nog – dat in 2006 de energieprijzen voor de consument op één jaar tijd met 12% stegen. Bovendien, precies in die landen waar de vrije markt al het langst ingevoerd en het verst gevorderd was, zijn de prijzen het hoogst.

Eén voorbeeld. Nederland. Wat de regering Verhofstadt III wil, is dat er naast Electrabel en Luminus nog andere grote concurrenten op het toneel verschijnen, die óók elektriciteit kunnen produceren in eigen centrales. Geen twee, maar drie of vier spelers. Dat is het idee. Op die manier zou de machtspositie van Electrabel ondermijnd worden, en zullen de prijzen “automatisch dalen”. In werkelijkheid is er geen enkel Europees land waar de prijzen door de liberalisering “automatisch dalen”. Wat er gebeurt, is dat de prijzen “automatisch stijgen”. Kijk naar Nederland. Daar zijn niet één, niet twee, maar zéven grote elektriciteitsproducenten actief, naast nog 18 kleinere. De liberalisering is er vroeg ingezet en ver gevorderd, tot grote tevredenheid van de Europese Comissie die Nederland beschouwt als één van de beste leerlingen uit de klas.

Alleen, de prijzen dalen niet in Nederland, maar stijgen. En nog geen klein beetje. Toen energie nog in overheidshanden was, lag de factuur voor de Nederlandse gezinnen onder het Europese gemiddelde. We spreken over het begin van de jaren ’90. Sinds de intrede van de vrije markt en de concurrentie zijn de prijzen meer dan verdubbeld. De gas- en elektriciteitsprijzen in Nederland behoren nu tot de hoogste van heel Europa. Met dank aan de vrije markt.

Energiebedrijven zijn niet geïnteresseerd in lagere prijzen, omdat dat hun winstmarges onder druk zet. Zo simpel is dat. Hoge prijzen zorgen voor hoge winsten, en dat hebben de aandeelhouders graag. Het onderzoeksbureau Cap Gemini berekende dat de grote Europese energiebedrijven aan de liberalisering vele miljarden euro verdienen, die de consumenten teveel betaald hebben. In 2006 alleen al konden de energiebedrijven zo 50 miljard euro achterover drukken.

Letterlijk | De regeringsverklaring over gas en elektriciteit

"De regering zal waken over het intomen van de prijsstijgingen die knagen aan het gezinsbudget, meer bepaald via convenanten in sectoren zoals energie en distributie, door een opvolging van de evolutie van de prijzen, door belastingsverlagingen op energieproducten, door de uitbreiding van het stookoliefonds en een evaluatie van de sociale tarieven."

“Ook klimaat en energie zullen hoog op de agenda van de interimregering
staan. Naast de koopkrachtmaatregelen en met het oog op betaalbare prijzen
en een verzekerde bevoorrading zullen wij bijkomende maatregelen nemen,
onder meer om de concurrentie op de energiemarkt te verhogen in het belang
van de consumenten."